|
De orgels in de kerk van Colmschate |
 |
 |
Font Size  
In Boekzaal der geleerde Waerelt lezen we wat over het eerste orgel :
Colmschate, 22 september 1850.
Op deze dag wordt het nieuwe orgel ingewijd. Ds. L.J. van der Veen preekte over de aan God gewijde muziek, als een geschikt middel in Gods hand om de verhevene God verheerlijkende gevoelens op te wekken in den mensch. Deze plechtigheeid en een concert, dat des namiddag op het nieuwe orgel werd gegeven door de belangeloze medewerking van de heren A. te Wechel en Hessels, organisten te Apeldoorn, is tot algemeen genoegen afgelopen. Genoemde heren hebben ons door hun kunsttalent een genotvolle namiddag verschaft, terwijl hunne koraal, op de meest gepaste wijze des voormiddags ons gezang begeleidde. Openlijk zij hun daarvoor de dank der gemeente toegebracht. Ons orgel werd geheel uit bijdragen der gemeenteleden, van anderen die des zomers in ons midden verblijf hebben, van grondbezitters en welwillenden jegens de gemeente daargesteld. Allen zij daarvoor erkentenis toegebracht, maar boven allen den Hemelschen vader, die ze daartoe in staat stelde en hun opgewektheid gaf.
Het orgel is vervaardigd door C.F.A. Naber, orgel- en pianomaker te Deventer, die ook hier wederom toonde, alle lof en aanbeveling te verdienen. Immers heeft hij volgens deskundigen meer gedaan en geleverd dan men konde vorderen.
 Dit eerste orgel werd vanaf 1877 tot 1938, de bouw van de nieuwe kerk, bespeeld door Gerrit Brinkman. Naast de organist was er ook nog een trapper nodig die voor de luchtvoorziening zorgde.
Voor de nieuwe kerk is ook een nieuw orgel aangeschaft. Dit nieuwe orgel is een één-klaviersorgel met vrij pedaal gebouwd volgens het in die tijd veel voorkomende pneumatische systeem met een open opstelling, dus niet in een gesloten kas. Een houten kas dient om het geluid van de diverse pijpenfamilies te doen samensmelten. Dit orgel is gebouwd door de firma Vierdag te Enschede en kostte f 1682. Het orgel bleek van niet al te beste kwaliteit. Al in 1957 werd door een commissie geadviseerd om geen geld meer te besteden aan onderhoud en reparatie. Wegens geldgebrek gebeurt er echter lange tijd niets.
In de periode 1967-1973 wordt van een electronisch orgel gebruik gemaakt. In 1973 wordt van J. Reil, orgelmaker te Heerde een klein tweede hands zogenaamd "salonorgel" van 3 stemmen gekocht. Dit orgel was echter veel te klein voor de toch vrij grote en akoestisch slechte kerk en produceerde een schreeuwerig en ongelijkmatig geluid.
In de loop van 1979 kwamen er steeds meer opmerkingen dat er toch eens wat moest gebeuren. Op voorstel van de kerkvoogdij werd er toen een Orgelcommissie ingesteld die als opdracht kreeg om geld te werven voor een nieuw orgel. Voor dit doel werd een 5 jarenplan opgesteld.
De commissie toog voortvarend aan het werk. Om te weten hoeveel geld een nieuw orgel zou gaan kosten werd aan een orgelbouwer een offerte voor een 8-stemsorgel gevraagd. Dit leverde een streefbedrag op van f 100.000 (prijspeil 1979). De aktie werd begonnen met de gemeenteleden om een bijdrage te vragen. Via een brief werd gevraagd om een gift of eventueel een renteloze lening. Na een aarzelend begin slaat deze aktie duidelijk aan. Er wordt ruim f 50.000 toegezegd. Met medewerking van C.J.V., Kerkkoor en Vrouwenvereniging worden vele akties op touw gezet die nog meer geld in het laatje brengen.
In december 1982 is er al f 92.000 beschikbaar en nog f 18.000 toegezegd. De kosten van een geschikt orgel blijken echter toch wel wat hoger te zijn dan eerst werd aangenomen. Prijsopgaven variëren van f 170.000 tot f 200.000 . Om dit bedrag te halen worden de aktiviteiten in de volgende jaren voortgezet worden. Jan Kleinbussink, hoofdorganist van de Lebuinuskerk te Deventer, is intussen als adviseur door de orgelcommissie aangetrokken. In december 1983 bleek dat de kerk kon profiteren van een gunstig aanbod. Van Vulpen had in die tijd opdracht gekregen tot de bouw van een nieuw 14-stemsorgel voor de Rehoboth-kerk in Utrecht. Door een tweede orgel naar het zelfde basisontwerp gelijktijdig te bouwen werd de prijs aanzienlijk gunstiger. Op 12 januari 1984 worden er spijkers met koppen geslagen en de kerkvoogdij verleent opdracht tot de bouw van het orgel. Reeds op 12 juni van het zelfde jaar begon de opbouw van het orgel in de kerk.
Vrijdagavond 28 september 1984 werd het orgel aan de kerkvoogdij overgedragen, waarna Jan Kleinbussink in een presentatieconcert de uitgebreide mogelijkheden van het orgel liet horen. Op zaterdag was er vervolgens een open dag waarop ieder het orgel kon aanschouwen en mocht bespelen. Op zondagochtend 30 september werd het orgel in een feestelijke kerkdienst door de gemeente in gebruik genomen.
De voorganger was Ds. Polhuys en organist was Pim Boog. Het orgel is een op klassieke wijze gebouwd mechanisch sleepladenorgel. Voor de klankvorming is uitgegaan van het "hollandse" orgeltype uit tweede helft van de 18C eeuw. Het orgel bevat ruim 900 pijpen die uit orgelmetaal met een hoog loodgehalte zijn vervaardigd.
In november 1984 blijkt er nog een tekort van f 25.000 te zijn en de orgelcommissie moest dus nog even aktief blijven. Op vrijdag 14 november 1986 is de laatste aktiviteit, een toneeluitvoering door "de Uitkomst" in de Hof van Colmschate om 20.00 uur.
|
|
|
Mei 2012 |
|
|
|
