Column Geertshuis: Doe het zelf zorg

logo Meester Geertshuis

Een documentaire op tv maakte indruk op me. Een maatschappelijk werker werd gevolgd in de laatste dagen van haar baan.

De organisatie waar ze lang werkzaam was had de zogenaamde aanbesteding voor de zorg niet verkregen en werd opgeheven. Haar klanten zouden worden overgenomen door de nieuwe organisatie. Niet gehinderd door enige voorkennis gingen kersverse werkers in de wijk aan de slag. Van voortgang van de gegeven hulp was geen sprake. Het adagium was: de WIE- focus: wederkerigheid, informeel netwerk, eigen kracht. Schrijnend zichtbaar werd hoe hooggegrepen deze woorden waren in de situatie van uiterst kwetsbare mensen. Daar waar voorheen met af en toe wat begeleiding vele levens op de rit werden gehouden werd er nu veel tijd geïnvesteerd in het kunstmatig een netwerk creëren voor bijvoorbeeld twee oudere alleenstaande mannen. De maatschappelijk werker die vanuit haar professionaliteit een mentaal beperkt echtpaar jaar-in-jaar-uit begeleidde, ís niet plots te vervangen door een goedwillende buur. Uit onderzoek blijkt dat vriendschappelijke hulp tussen buren niet te forceren is. Mensen gaan niet gauw iets aan met anderen, vriendschap laat zich niet dwingen. Zeker in buurten waar overlast en intimidatie vaak ook aan de orde is. En privacy een groot goed is. Zorg kan buurtgenoten dichter bij elkaar brengen, maar het vraagt ook om grenzen en gevoeligheid voor grenzen.

Waar buurtbewoners in straatinteracties spanningen en onveiligheid ervaren, zien we dat op (semi-) publieke ontmoetingsplekken sociale tegenstellingen worden overbrugd.

Zogenaamde gastvrije zones. En precies daar – op deze veilige, laagdrempelige ontmoetingsplekken – kan doe-burgerschap groeien: in buurthuiskamers, de sportschool, de bibliotheek, en buurttuinen gaan burgers relaties met elkaar aan door samen de handen uit de mouwen te steken. De sociale tegenstellingen van de buurt verdwijnen er niet, maar de gastvrouwen en gastheren zorgen ervoor dat ze door de sport, discipline en vriendschappelijke omgang naar de achtergrond te schuiven. Kunnen kerken die rol (weer) meer gaan vervullen? Naast de diaconale plekken die er gecreëerd zijn ook haar deuren, kerkpleinen en tuinen voor de buurt openstellen? Ook wij willen het meester Geertshuis nog meer een buurtplek* laten zijn. Zo’n gastvrije plek waar tegenstellingen naar de achtergrond verdwijnen.

Waar wederkerigheid en een netwerk kan ontstaan. Maar waar we ook bewaken wat grenzen van vrijwillige hulp zijn. Waar we een aanvulling zijn op betrouwbare professionals die mensen met problemen begeleiden. Maar geen vangnet voor de zoek-het-lekker-zelf-maar-uit-zorg van de overheid.

Reageren? ceciel @ meestergeertshuis.nl

(zie ook www.burendag.nl 27 september is in de Assenstraat en het Meester Geertshuis van alles te doen, noteer alvast in uw agenda.)