Omgaan met verandering

Er is een periode in ons leven dat we ervan uitgaan dat alles altijd zal blijven zoals het is. Wim Sonneveld zong over dit gevoel met de zin: ik was een kind, hoe kon ik weten, dat dit voorgoed voorbij zou gaan? Als kind vertrouw je er in alle onschuld op dat de wereld onveranderlijk is. Paradoxaal genoeg kan dit levensgevoel soms terugkomen door dementie. Tijd en herinnering worden dan ongeordende elementen zonder lijn en structuur. Het kind dat vraagt: Mamma, hoe lang duurt het voordat het morgen is? De bejaarde vrouw die vraagt: Is het nu al morgen?

Er is geen tijd in ons leven dat er zoveel zo snel verandert als onze kindertijd. Zo ben je baby, dan peuter, je groeit door tot kleuter, wordt kind, transformeert tot puber en bent sneller dan verwacht jongvolwassen. Lijf, geest, persoonlijkheid, wat je kunt, hoe je omgeving met je omgaat, alles is steeds aan het veranderen. Hoe doe je dat eigenlijk, zo meegroeien zonder te ontsporen?Want wie dit bewust kan, heeft iets krachtigs paraat om met verandering om te gaan. We krijgen namelijk nogal veranderingen te verwerken en daarmee omgaan lukt vaak niet vanzelf. Anders dan een klein kind beseffen we maar al te goed dat iets kan gaan verdwijnen of vreemd worden. Ons eigen lichaam, de kring van mensen die je dierbaar zijn, de kerkgemeenschap met haar sfeer en vieringen, of dat wat je gelooft.

De Protestantse Kerk in 2025? Er zal zeker van alles anders zijn geworden. En wijzelf ook tegen die tijd. Wat een kind doet is de verandering ondergaan zonder verzet. Accepteren en onverschillig ondergaan. En dan ineens de verandering omarmen. Ontdekken. Hee, nu kan ik zelf bij de borden in de kast!  Die wonderlijke combinatie van alert zijn. Maar niets gaat altijd vanzelf. Juist een kind kan zwaar lijden onder verandering, het verdwijnen van je speelsheid, het verliezen van vrienden of familie. Wat het zwaar maakt omdat een kind het ondergaat zonder er veel over na te denken, maar alles vol te ervaren. En dan komen daar hopelijk de volwassenen die je begeleiden, ouders, leerkrachten, iemand van de kerk…

Fascinerend vind ik altijd om bij de drie eerste evangeliën te ontdekken hoe Jezus worstelde met de verandering in hemzelf. Hoe zijn denken wijzigt over wat hij gelooft wat juist is en wat niet. Hoe wat hij denkt over zichzelf gaat veranderen, tot hij bereid is zelfs zijn leven te geven. Hij onderging het niet zonder verzet. Maar hij accepteerde en ontdekte. En er was iemand die hem bijstond, begeleidde op zijn weg.

De wereld die Jezus kende bij zijn leven was enkele decennia later voorgoed voorbij gegaan. Wat altijd blijft is de verandering zelf. Wie dat aanvaarden kan met open ogen en de ander helpt, of zelf de juiste mensen treft, die kan de veranderingen aan. Eindeloos.

Ds. Walter Meijles

predikant in de Protestantse Gemeente Colmschate- Schalkhaar