‘Wie de lat te hoog legt voor zichzelf, gaat er gemakkelijk onderdoor’

lat hoogspringenIn de zorg is de laatste tijd veel veranderd. Het streven van de overheid is dat mensen zolang mogelijk thuis blijven wonen. Voordat iemand in aanmerking komt voor zorg of ondersteuning vanuit de gemeente, peilt een gemeenteconsulent aan de keukentafel eerst de eigen kracht van de aanvrager en de mogelijkheden van het eigen sociale netwerk.

‘Zelfredzaamheid’ is een veelgehoord mantra in onze samenleving. We willen zoveel mogelijk zelfstandig zijn en ons eigen doen en laten zelf bepalen. Zolang ons leven naar wens verloopt, lijkt dat vanzelfsprekend. Toch is er veel in ons leven waar we geen invloed op hebben: onze geboorte, onze genen, de plek waar we ter wereld komen, de natuurwetten, mensen die op ons pad komen of ons weer verlaten, noem maar op. Wanneer we te maken krijgen met tegenslagen, ziekte of verlies, ervaren we hoe kwetsbaar we zijn.

In het verpleeghuis ontmoet ik mensen die dagelijks om moeten gaan met kwetsbaarheid en afhankelijkheid. Wie afhankelijk is van anderen ervaart aan den lijve niet alles ‘in eigen hand’ te hebben en het leven niet geheel te kunnen sturen. Er wordt van je gevraagd om jezelf een beetje ‘uit handen te geven’.

Hoe we omgaan met onze kwetsbaarheid en afhankelijkheid hangt samen met onze levensvisie. Heb je het gevoel alleen te staan of voel je je verbonden met een groter geheel? Wil je een antwoord op al je vragen of kun je ook vragen onbeantwoord laten en ruimte laten voor het Mysterie? Wil je alles zelf in de hand houden of weet je je door alles heen gedragen door een onvoorwaardelijke Liefde of de Bron van het leven?

Autonomie en zelfredzaamheid zijn belangrijke waarden binnen onze maatschappij. Niet minder belangrijk is het om ook datgene waar we geen grip op hebben te integreren in ons leven. ‘Wie de lat te hoog legt voor zichzelf, gaat er gemakkelijk onderdoor ’, schreef Loesje. ‘Wie zijn leven durft te verliezen, zal het vinden’, zei Jezus. En Wittgenstein zei: ‘Je kunt niet vrijer zijn dan wanneer je je beperktheid hebt erkend.’

Anna van der Maas
Geestelijk verzorger bij Carinova